خوردگی گالوانیک چیست؟
خوردگی گالوانیک بر روی سطح فلز ها به دلایل علمی و وجود اختلاف پتانسیل بین دو فلز به وجود می آید
![blog](https://www.ahanmaziar.com/admin/upload/files/articles/images/2024_2_6_12_1_41_708093_خوردگی-min.jpg)
خوردگی گالوانیک بر روی سطح فلز ها به دلایل علمی و وجود اختلاف پتانسیل بین دو فلز به وجود می آید. اگر علاقه مند به آشنایی با دلایل بروز خوردگی گالوانیک هستید در ادامه با معرفی چیستی خوردگی گالوانیک و راه های جلوگیری از آن همراه ما باشید.
مختصری درباره خوردگی گالوانیک
اگر در بین فلز ها اختلاف پتانسیل الکتریکی وجود داشته باشد شارش الکترون ها رخ خواهد داد. شارش الکتریکی بین دو فلز باعث می شود که تعادل پتانسیل فلز پایین بیاید. در چنین حالتی پیل الکتروشیمیایی رخ داده و در نهایت فلز دچار خوردگی خواهد شد. گاهی نیز ممکن است با قرار گرفتن دو فلز غیر همجنس در کنار یکدیگر خوردگی قبلی تشدید شده و وضعیت فلز بدتر شود. به تشدید خوردگی گالوانیک بر روی فلز حفاظت کاتدی گفته می شود. با توجه به این مسئله که قیمت خرید آهن بسیار بالا است سالم ماندن آن از خطرات احتمالی مانند زنگ زدگی، خوردگی و .. بسیار اهمیت دارد. در بیشتر مواقع لوله داربستی ها و سایر سازه های فلزی در ساختمان در خطر خوردگی نیز هستند. بنابراین در ادامه روش های جلوگیری از خوردگی فلز ها را بررسی خواهیم کرد.
نکات مهم و تاثیر گذار در عدم بروز خوردگی فلزات
اگر به دنبال راهی برای جلوگیری از بروز خوردگی در فلزات هستید بهتر است از ابتدا فلزی با کیفیت را خریداری کنید. چرا که اولین مسئله در عدم بروز خوردگی انتخاب و خرید فلزاتی است که در جدول سری گالوانیک به یکدیگر نزدیک هستند. بنابراین در این صورت احتمال شارش بار الکتریکی بسیار کم خواهد شد. البته باید بدانید که تنها انتخاب فلز های نزدیک به هم کافی نیست و باید کار هایی را برای جلوگیری از خوردگی و زنگ زدگی انجام دهید. یکی از روش های کاهش خوردگی در فلزات استفاده از بازدارنده ها نیز می باشد. همچنین باید بدانید که استفاده از اتصالات پیچی نیاز به دقت دارد و بهتر است که از اتصالات پیچی استفاده کنید که از سری فلزات گالوانیکی دور باشند. همچنین در طراحی فلزات بسیار مهم است که قسمت آندی را بتوان به راحتی تعویض کرد. همچنین می توانید در جهت افزایش طول عمر از اندی ها با ضخامت بیشتری استفاده کنید.
معرفی انواع خوردگی در فلزات
اکنون که متوجه مفهوم خوردگی و علت بروز آن شده اید باید بدانید که خوردگی نیز در شکل های مختلفی بر روی فلز ها رخ می دهد. برای دسته بندی انواع خوردگی به ظاهر آن توجه خواهند کرد. خوردگی های بوجود آمده بر روی فلز ها بر اساس ظاهر به دو دسته خوردگی یکنواخت و خوردگی موضعی (غیر یکنواخت ) تقسیم خواهند شد.
خوردگی یکنواخت:
یکی از معمولی ترین حالت های خوردگی، خوردگی یکنواخت است. خوردگی یکنواخت در اثر واکنش شیمیایی یا الکترو شیمیایی بوجود می آید. همانطور که از نام این مدل خوردگی پیداست به صورت یکنواخت سطح فلز را در بر خواهد گرفت. احتمالا مشابه خوردگی یکنواخت را در مکان های مختلف و خیابان ها دیده باشید. آن حالت از بین رفتی و زنگ زدگی که بر روی نیمکت ها در پارک ها مشاهده می کنید را خوردگی می نامند. جالب است بدانید که جلوگیری از افزایش روند خوردگی یکنواخت بسیار ساده است. بنابراین خوردگی یکنواخت تهدیدی جدی برای فلز ها به حساب نمی آید و قابل کنترل نیز می باشد.
خوردگی غیر یکنواخت:
برای تشخیص خوردگی غیر یکنواخت تنها نیاز است که به سطح فلز نگاه کنید. در این صورت متوجه خواهید شد که برخی از قسمت های فلز به صورت نا مرتب دچار خوردگی شده است. خوردگی غیر یکنواخت را احتمالا تا کنون در خیابان و مکان های مختلف مشاهده نکرده اید. باید بدانید که بر خلاف خوردگی یکنواخت کنترل کردن خوردگی غیر یکنواخت کاری دشوار است. جالب است بدانید که خوردگی غیر یکنواخت نیز در شکل های مختلفی بر روی فلز ظاهر می شود و نیاز است که با انواع آن ها آشنا شوید.
معرفی 8 نوع خوردگی غیر یکنواخت
خوردگی سایشی
خوردگی سایشی بر اثر حرکت سیال خورنده اتفاق خواهد افتاد. بوجود آمدن خوردگی سایشی بسیار ناگهانی است و بیشتر در پروانه های پمپ آب که در حال حرکت هستند رخ خواهد داد.
خوردگی مکانیکی
خوردگی که با تنش همراه شود را خوردگی مکانیکی گفته و روند افزایش خوردگی کاملا وابسته به تنش است. از انواع خوردگی می توان به خوردگی خستگی، فرسایشی نیز اشاره کرد.
خوردگی میکروبی
همانطور که می دانید در انواع سطوح باکتری ها وجود دارند و همین مسئله باعث می شود که فعالیت این موجودات ریز بر روی سطح فلز خوردگی میکروبی را به وجود بیاورد. در این بین میکروب ها بر اثر تولید اسید، مصرف اکسیژن بوجود آمده و سبب بروز خوردگی می شوند. خوردگی میکروبی را می توان در صنایعی مانند: نفت، پتروشیمی، کارخانه های تولید کننده مواد شیمیایی مشاهده کرد.
خوردگی گالوانیک
همانطور که در مطالب بالا گفته شد تماس پیدا کردن دو فلز غیر همجنس با یکدیگر ممکن است دردسر ساز باشد و خوردگی گالوانیک رخ دهد. جالب است بدانید که خوردگی بیشتر بر روی سطح فلزاتی رخ می دهد که مقاومت کمتری دارند و شدت خوردگی در آن ها بسیار زیاد تر خواهد بود. خوردگی بر روی فلزات با مقاومت پایین آند شده و نیروی محرکه ای برای رشد خوردگی گالوانیک خواهد شد.
خوردگی حفره ای
خوردگی حفره ای یکی از بدترین حالت های خوردگی موضعی است که در صورت بروز این نوع خوردگی بر روی فلز شاهد سوراخ شدن فلز خواهید بود. نوع سوراخ های ایجاد شده بر روی فلزات در اثر خوردگی حفره ای بسیار ریز است و نیاز است که به سطح فلز دقت کرد تا متوجه آن ها شد. بنابراین اگر دیر متوجه خوردگی حفره ای بر روی سطح فلز شوید در نهایت با فلزی مواجه خواهید شد که دیگر ارزش استفاده کردن ندارد.
خوردگی انتخابی
خوردگی انتخابی بیشتر در آلیاژ های برنج رخ می دهد و دلیل بروز خوردگی انتخابی در اثر حل شدن انتخابی یک جز فعال از درون آلیاژ برنج است.
خوردگی شیاری
وجود شیار در فلز ها باعث می شود که موقعیت خوبی برای رشد خوردگی ها بوجود بیاید. الکترولیت نیز در شیار ها به دام خواهند افتاد و در صورت بارش باران شدت آن افزایش خواهد یافت. برای درک بهتر مفهوم خورد شیار یک قوطی فلزی را بر روی سطحی سرامیکی در نظر بگیرید. وجود فاصله بین قوطی و سطح سرامیکی شیاری را در این بین بوجود خواهد آورد که باعث بروز خوردگی خواهد شد. بنابراین اگر قوطی فلزی را از روی سطح کاشی بلند کنید ذارتی از خوردگی را بر روی سطح کاشی مشاهده خواهید کرد.